|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.342. अध्यायः 342
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति दैवपित्र्यकर्मानुष्ठानस्यावश्यकत्वप्रतिपादकनारदनानायणसंवादानुवादः॥ 1॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच। 12-342-0x(6561)(79385)
गृहस्थो ब्रह्मचारी वा वानप्रस्थोऽथ भिक्षुकः।
य इच्छेत्सिद्धिमास्थातुं देवतां कां यजेत सः॥ 12-342-1(79386)
कुतो ह्यस्य ध्रुवः स्वर्गः कुतो नैःश्रेयसं परम्।
विधिना केन जुहुयाद्दैवं पित्र्यं तथैव च॥ 12-342-2(79387)
मुक्तश्च कां गतिं गच्छेन्मोक्षश्चैव किमात्मकः।
स्वर्गतश्चैव किं कुर्याद्येन न च्यवते दिवः॥ 12-342-3(79388)
देवतानां च को देवः पितॄणां च पिता तथा।
तस्मात्परतरं यच्च तन्मे ब्रूहि पितामह॥ 12-342-4(79389)
भीष्म उवाच। 12-342-5x(6562)
गूढं मां प्रश्नवित्प्रश्नं पृच्छसे त्वमिहानघ।
न ह्येतत्तर्कया शक्यं वक्तुं वर्षशतैरपि॥ 12-342-5(79390)
ऋते देवप्रसादाद्वा राजञ्ज्ञानागमेन वा।
गहनं ह्येतदाख्यानं व्याख्यातव्यं तवारिहन्॥ 12-342-6(79391)
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्।
नारदस्य च संवादमृषेर्नारायणस्य च॥ 12-342-7(79392)
नारायणो हि विश्वात्मा चतुर्मूर्तिः सनातनः।
धर्मात्मजः संबभूव पितैवं मेऽभ्यभाषत॥ 12-342-8(79393)
कृते युगे महाराज पुरा स्वायंभुवेऽन्तरे।
नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च॥ 12-342-9(79394)
तेषां नारायणनरौ तपस्तेपतुरव्ययौ।
बदर्याश्रममासाद्य शकटे कनकामये॥ 12-342-10(79395)
अष्टचक्रं हि तद्यानं भूतयुक्तं मनोरमम्।
तत्राद्यौ लोकनाथौ तौ कृशौ धमनिसंततौ॥ 12-342-11(79396)
तपसा तेजसा चैव दुर्निरीक्ष्यौ सुरैरपि।
यस्य प्रसादं कुर्वाते स देवौ द्रष्टुमर्हति॥ 12-342-12(79397)
नूनं तयोरनुमते हृदि हृच्छपचोदितः।
महामेरोगिंरेः शृङ्गात्प्रत्युतो गन्धमादनम्॥ 12-342-13(79398)
नारदः सुमहद्भूतं सर्वलोकानचीचरत्।
तं देशमगमद्राजन्वदर्याश्रममाशुगः॥ 12-342-14(79399)
तयोराह्निकवेलायां तस्य कौतूहलं त्वभूत्।
इदं तदास्पदं कृत्स्नं यस्मिँल्लोकाः प्रतिष्ठिताः॥ 12-342-15(79400)
सदेवासुरगन्धर्वाः सकिन्नरमहोरगाः।
एका मूर्तिरियं पूर्वं जाता भूयश्चतुर्विधा॥ 12-342-16(79401)
धर्मस्य कुलसंताने धर्मादेभिर्विवर्धितः।
अहो ह्यनुगृहीतोऽद्य धर्म एभिः सुरैरिह॥ 12-342-17(79402)
नरनारायणाभ्यां च कृष्णेन हरिणा तथा।
अत्र कृष्णो हरिश्चैव कस्मिंश्चित्कारणान्तरे॥ 12-342-18(79403)
स्थितौ धर्मसुतावेतौ तथा तपसि धिष्ठितौ।
एतौ हि परमं धाम काऽनयोराह्निकक्रिया॥ 12-342-19(79404)
पितरौ सर्वभूतानां दैवतं च यशस्विनौ।
कां देवतां तु यजतः पितॄन्वा कान्महामती॥ 12-342-20(79405)
इति संचिन्त्य मनसा भक्त्या नारायणस्य तु।
सहसा प्रादुरभवत्समीपे देवयोस्तदा॥ 12-342-21(79406)
कृते दैवे च पित्र्ये च ततस्ताभ्यां निरीक्षितः।
पूजितश्चैव विधिना यथाप्रोक्तेन शास्त्रतः॥ 12-342-22(79407)
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमपूर्वं विधिविस्तरम्।
उपोपविष्टः सुप्रीतो नारदो भगवानृषिः॥ 12-342-23(79408)
नारायणं संनिरीक्ष्य प्रसन्नेनान्तरात्मना।
नमस्कृत्य महादेवमिदं वचनमब्रवीत्॥ 12-342-24(79409)
वेदेषु सपुराणेषु साङ्गोपाङ्गेषु गीयसे।
त्वमजः शाश्वतो धाता माता मृतमनुत्तमम्॥ 12-342-25(79410)
प्रतिष्ठितं भूतभव्यं त्वयि सर्वमिदं जगत्।
चत्वारो ह्याश्रमा देव सर्वे गार्हस्थ्यमूलकाः॥ 12-342-26(79411)
यजन्ते त्वामहरहर्नानामूर्तिसमास्थितम्।
पिता माता च सर्वस्य देवतानां च शाश्वतम्।
कं त्वद्य यजसे देवं पितरं कं न विद्महे॥ 12-342-27(79412)
`कमर्चसि महाभाग तन्मे प्रब्रूहि पृच्छतः॥' 12-342-28(79413)
श्रीभगवानुवाच। 12-342-29x(6563)
अवाच्यमेतद्वक्तव्यमात्मगुह्यं सनातनम्।
तव भक्तिमतो ब्रह्मन्वक्ष्यामि तु यथातथम्॥ 12-342-29(79414)
यत्तत्सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम्।
इन्द्रियैन्द्रियार्थैश्च सर्वभूतैश्च वर्जितम्॥ 12-342-30(79415)
स ह्यन्तरात्मा भूतानां क्षेत्रज्ञश्चेति कथ्यते।
त्रिगुणव्यतिरिक्तो वै पुरुषश्चेति कल्पितः॥ 12-342-31(79416)
तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम।
अव्यक्ताव्यक्तभावस्था या सा प्रकृतिरव्यया॥ 12-342-32(79417)
तां योनिमावयोर्विद्धि योसौ सदसदात्मकः।
आवाभ्यां पूज्यते यो हि दैवे पित्र्ये च कल्प्यते॥ 12-342-33(79418)
नास्ति तस्मात्परोऽन्यो हि पिता देवोऽथवा द्विज।
आत्मा हि नौ स विज्ञेयस्ततस्तं पूजयावहे॥ 12-342-34(79419)
तेनैषा प्रथिता ब्रह्मन्मर्यादा लोकमाविनी।
दैवं पित्र्यं च कर्तव्यमिति तस्यानुशासनम्॥ 12-342-35(79420)
ब्रह्मा स्थाणुर्मनुर्दक्षो भृगुर्धर्मस्तथा यमः।
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः॥ 12-342-36(79421)
वसिष्ठः परमेष्ठी च विवस्वान्सोम एव च।
कर्दमश्चापि यः प्रोक्तः क्रोधो विक्रीत एव च॥ 12-342-37(79422)
*एकविंशतिरुत्पन्नास्ते प्रजापतयः स्मृताः।
तस्य देवस्य मर्यादां पूजयन्तः सनातनीम्॥ 12-342-38(79423)
दैवं पित्र्यं च सततं तस्य विज्ञाय तत्त्वतः।
आत्मप्राप्तानि च ततो जानन्ति द्विजसत्तमाः॥ 12-342-39(79424)
स्वर्गस्था अपि ये केचित्तान्नमस्यन्ति देहिनः।
ते तत्प्रसादाद्गच्छन्ति तेनादिष्टफलां गतिम्॥ 12-342-40(79425)
ये हीनाः सप्तदशभिर्गुणैः कर्मभिरेव च।
कलाः पञ्चदश त्यक्त्वा ते मुक्ता इति निश्चयः॥ 12-342-41(79426)
मुक्तानां तु गतिर्ब्रह्मन्क्षेत्रज्ञ इति कल्पिता।
स हि सर्वगतिश्चैव निर्गुणश्चैव कथ्यते॥ 12-342-42(79427)
दृश्यते ज्ञानयोगेन आवां च प्रसृतौ ततः।
एवं ज्ञात्वा तमात्मानं पूजयावः सनातनम्॥ 12-342-43(79428)
तं वेदाश्चाश्रमाश्चैव नानातनुसमाश्रितम्।
भक्त्या संपूजयन्त्यद्य गतिं चैषां ददाति सः॥ 12-342-44(79429)
ये तु तद्भाविता लोके ह्येकान्तित्वं समास्थिताः।
एतदभ्यधिकं तेषां यत्ते तं प्रविशन्त्युत॥ 12-342-45(79430)
इति गुह्यसमुद्देशस्तव नारद कीर्तितः।
भक्त्या प्रेम्णा च विप्रर्षे अस्मद्भक्त्या च ते श्रुतः॥ ॥ 12-342-46(79431)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि द्विचत्वारिंशदधिकत्रिशततमोऽध्यायः॥ 342॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-342-3 किं कुर्यात्कथं न चलते दिव इति ध. पाठः॥ 12-342-5 अतिगूढमिति प्रश्नमिति ट. पाठः। नह्येतदन्यथा शक्यमिति ध. पाठः। तर्कया तक्रेण आर्षो लिङ्गव्यत्ययः॥ 12-342-6 ज्ञानागमेन ऋते विना॥ 12-342-8 चतस्रो मूर्तयो नराद्याः॥ 12-342-17 धर्मस्य मूलसंतानो महानिति विवर्धित इति ध. पाठः॥ 12-342-19 स्थितौ धर्मोत्तरौ ह्येताविति झ. पाठः॥ 12-342-25 सपुराणेषु शास्त्रेषु च महामतिरिति ध. पाठः। धाता विधाता मृत्युरुत्तम इति थ. पाठः॥ 12-342-34 आत्मा हि नः स विज्ञेय इति झ. पाठः॥ 12-342-35 तेनैव स्थापिता ब्रह्मन्निति थ. पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|